Dünden bugüne gezegenlerin isimlerinin kökeni

NASA yeni gezgezegenleregenler keşfederken, biz Güneş sistemimizde yer alan 8 gezegeni hatırlayacak olursak, güneş olan uzaklıklarına göre sıralamaları şöyleydi: Merkür, Venüs, Dünya, Mars, Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün.Bu sıralamayı bazen aklımızda tam tutamasak bile, bu isimleri mutlaka aşinayız. Peki bu isimlerin kökeni nedir?

Kökenlerini açıklamadan önce belirtmek isteriz ki, teleskopun icat edilmesi, gezegenlerin ismine karar verilmesi konusunda ciddi bir ivme noktası. Çünkü teleskopun icadına kadar olan sürede keşfedilen gezegenlerin ismi, aslında mitolojik Yunan ya da Roma Tanrılarından geliyor. Dünya’ya gelecek olursak, o ise bir istisna. Gezegen isimlerinin kökenine bir göz atalım:

Merkür: Ticaret ve yolculuk Tanrısı (Roma mitolojisi)

Venüs: Zühre ve Çoban Yıldızı olarak da bilinen Venüs, aşkın ve güzelliğin Tanrıçasının ismi. (Roma mitolojisi)Aşk ve Güzellik Tanrıçası Venüs

Dünya: Dünya isminin mitolojik bir kökeni yer almamaktadır. İngilizce karşılığı ‘earth’ tür. Bu ismin eski Germen dilinden kaynaklandığı düşünülmektedir. Fakat ‘Earth’ kelimesi aynı zamanda ‘toprak’ anlamına gelmektedir. ‘Dünya’ gezegeni, birçok dilde farklı adlandırılmış ve anlamdırılmış olsa da, İngilizce dışında başka dillerde de, ‘dünya’ ve ‘toprak’ kelimelerinin eşsesli ya da birbirinden türemiş olduğunu görebiliriz.

Mars: NASA’nın şuaralar bol bol ilgilendiği bu gezegenin kırmızı rengi kanı andırdığı için Roma mitolojisinde savaş tanrısı.

Jüpiter: Güneş sistemindeki en büyük gezegen olduğu için en büyük Yunan tanrısının adı da kendisine bahşedilmiş.

Satürn: Roma mitolojisindeki Tarım Tanrısı.

Uranüs:  Yunan Mitolojisindeki gökyüzü Tanrısı.

Neptün: Neptün’nün mavi renkleri Romalılara suyu hatırlatmış olsa gerek ki, Romalı deniz tanrısının ismi kendisine verilmiş.

Tüm bunları yorumlayacak olursak, gezegenlere isim verilmesinde, onları mitolojik güçlerle özdeşleştirilmek belirleyici olmuş.

Bugünlerde NASA tarafından keşfedilen yeni gezegenlerin isimlerine bakacak olursak, ‘Kepler’ isminin kullanıldığını görüyoruz.

Örneğin Kepler-442b ya da Kepler-438b. Kepler esasında NASA’nın özel bir uzay teleskopu ve bu bahsettiğimiz tüm keşifler ve gözlemler bugün bu araç ile yapılıyor. Alman matematikçi ve astronom Johannes Kepler’e adanan bu teleskop şimdi yeni gezegenlerimize ismini veriyor.

Cevapla